Jak mam zachować się na rozwodzie? Jak mówić do Sądu? Rozwód będzie prosty – bez orzekania o winie i bez dzieci. Czy sąd będzie mnie pytał o majątek”. Jak mówić do Sądu? Zawsze mówimy „Wysoki Sądzie”. Nawet kiedy pyta druga strona, odpowiedź zawsze kierujemy do Sądu. W przypadku pytań i wątpliwości zapraszam na
Decyzja o rozwodzie nie jest łatwą sprawą. Jeśli jednak zostanie już podjęta, warto wiedzieć jak będzie wyglądała rozprawa w sądzie. Złożenie pozwu to zaledwie pierwszy krok, który inicjuje postępowanie w sprawie rozwodowej. Równie istotne są dalsze etapy procesu. Decyzja o rozwodzie Zainicjowanie sprawy rozwodowej następuje zawsze od podjęcia decyzji o rozstaniu. Może ona być podjęta przez jednego małżonka lub obojga z nich, najważniejsze jednak aby była świadoma. Jeśli strony wspólnie zgadzają się co do rozstania, rozprawa rozwodowa powinna być nie tylko szybsza, ale także i łatwiejsza. Na tym etapie sprawy ustalenie czy zachodzi trwałość i zupełność rozkładu pożycia małżeńskiego jest bardzo istotna. Przez trwałość należy tu rozumieć nieodwracalność rozpadu związku, przez zupełność zaś rozerwanie wszystkich 3 sfer życia małżeńskiego (sfery fizycznej, emocjonalnej oraz gospodarczej). Jeżeli na rozprawie rozwodowej sąd uzna, że małżeństwo da się uratować, skieruje strony do postępowania mediacyjnego lub oddali powództwo. Przygotowanie dokumentacji do pozwu rozwodowego Decydując się na rozwód niezbędne będzie przygotowanie stosownego pozwu, który rozpocznie postępowanie. W tym celu należy sporządzić nie tylko stosowne wnioski procesowe, ale także i zebrać odpowiednią dokumentację – odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci, ewentualną umowę małżeńską majątkową, wysokość osiąganych dochodów i posiadanego majątku, a także wszelkie dowody, które mogłyby świadczyć o winie drugiego małżonka. Każda sprawa rozwodowa jest inna, różne więc będą dokumenty, które muszą zostać dołączone do pozwu (te wymienione powyżej należą do standardowych). Jak się przygotować do pierwszej rozprawy rozwodowej Każda wizyta w sądzie związana jest z silnymi emocjami, tym bardziej gdy chodzi o sprawę rozwodową. Pierwsza rozprawa jest szczególnie istotna – pomimo, że każda ze stron może mieć swojego pełnomocnika, osobista wizyta na sali sądowej jest konieczna. Wynika ona bowiem z tego, że sąd musi wysłuchać bezpośrednio każdego z małżonków – nawet najlepszy pełnomocnik nie może tutaj zastąpić swojego mocodawcy. Po otrzymaniu zawiadomienia o dokładnym terminie i miejscu pierwszej rozprawy, strona powinna być przygotowana na to, że będą jej zadawane pytania dotyczące małżeństwa, jego przebiegu oraz przyczyn rozpadu związku. Wybierając się do sądu należy zabrać ze sobą dowód osobisty – dane w nim zawarte będą sprawdzane przez sąd celem potwierdzenia tożsamości strony. Czym jest rozprawa rozwodowa za zamkniętymi drzwiami? Sprawy rozwodowe, ze względu na swój charakter, odbywają się za zamkniętymi drzwiami. Co to dokładnie oznacza? Rozprawy tego rodzaju będą miały ograniczoną liczbę osób, które zostaną wpuszczone na salę sądową. Podczas posiedzenia odbywającego się przy drzwiach zamkniętych mogą być obecni na sali: strony, interwenienci uboczni, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy, prokurator oraz osoby zaufania po dwie z każdej strony. Jeśli w sprawie pojawiają się świadkowie, oni również uzyskają prawo do przebywania na sali rozpraw. Warto w tym miejscu podkreślić, że sprawa rozwodowa może odbywać się także publicznie – następuje to jednak na zgodny wniosek stron. Wówczas wstęp na salę mają także inne osoby pełnoletnie (np. studenci prawa, aplikanci itd.) §1. Sąd z urzędu zarządza odbycie całego posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych, jeżeli publiczne rozpoznanie sprawy zagraża porządkowi publicznemu lub moralności lub jeżeli mogą być ujawnione okoliczności objęte ochroną informacji niejawnych.§ Sąd na wniosek strony zarządza odbycie posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych, gdy mogą być ujawnione okoliczności stanowiące tajemnicę jej przedsiębiorstwa.§2. Sąd może ponadto zarządzić odbycie posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych na wniosek strony, jeżeli podane przez nią przyczyny uzna za uzasadnione lub jeżeli roztrząsane być mają szczegóły życia rodzinnego. Postępowanie dotyczące tego wniosku odbywa się przy drzwiach zamkniętych. Postanowienie w tym przedmiocie sąd ogłasza 153 KPC §1. Podczas posiedzenia odbywającego się przy drzwiach zamkniętych mogą być obecni na sali: strony, interwenienci uboczni, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy, prokurator oraz osoby zaufania po dwie z każdej strony.§2. Ogłoszenie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie odbywa się 154 KPC Jak zwracać się do sądu na rozprawie rozwodowej? Bardzo istotną kwestią jest prawidłowe udzielanie odpowiedzi na pytania zadawane w sądzie. Jasnym jest, że należy odpowiadać zgodnie z prawdą, trzeba jednak wiedzieć jak robić to poprawnie. Starajmy się udzielać prostych i konkretnych odpowiedzi, nie zagłębiać się w wątki poboczne, które nie mają za wiele wspólnego ze sprawą. Jeżeli sąd zechce uzyskać bardziej szczegółowych informacji, z pewnością poprosi o doprecyzowanie odpowiedzi. Równie ważne jest zwracanie się do sądu – w składzie orzekającym mogą zasiadać zarówno kobiety, jak i mężczyźni (w sprawie rozwodowej będzie to zawsze 1 sędzia i 2 ławników). Do sądu nie zwracamy się nigdy formułami „proszę pani/ pana”, ani tym bardziej zwrotem na „ty”. Dopuszczalną opcją jest „wysoki sądzie” lub „proszę sądu”. Co ciekawe, odpowiadając na pytania strony przeciwnej również zwracamy się do sądu, a nie do drugiego małżonka. W pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników rozpoznaje sprawy:2) ze stosunków rodzinnych o:– rozwód,– separację,Art. 47 §2 KPC Jak się ubrać na sprawę rozwodową? Sąd jest miejscem o szczególnej wadze, warto więc zaakcentować to swoim ubiorem i właściwym zachowaniem. Nie ma oczywiście żadnego obowiązku, aby strony czy świadkowie przychodzili ubrani w garnitury czy drogie garsonki, jednak wizyta w dresie lub stroju plażowym może licować z godnością sądu. Warto więc zawczasu przygotować sobie schludne i czyste ubranie. Co mówić na sprawie rozwodowej? Bardzo istotną sprawą jest właściwe zachowanie się na sali sądowej. Sprawy rozwodowe są trudne i wywołują sporo emocji (niestety najczęściej tych negatywnych). Kłótnie, wyzwiska, a nawet i rękoczyny są niedopuszczalne – mogą się też skończyć upomnieniem, wydaleniem z sali sądowej, grzywną, a nawet aresztem. Na rozprawie należy zachować powagę i rozsądek, nie wolno wdawać się w niepotrzebne dyskusje z przeciwnikiem (lub jego pełnomocnikiem), ani tym bardziej z sądem. Naruszenie powagi sądu Zapamiętajmy, że w razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w sprawie, sąd może ukarać winnego karą porządkową grzywny w wysokości do 3000 złotych lub karą pozbawienia wolności do czternastu dni; osobie pozbawionej wolności, w tym także tymczasowo aresztowanej, można wymierzyć karę przewidzianą w przepisach o wykonywaniu kary pozbawienia wolności albo w przepisach o wykonywaniu tymczasowego aresztowania. W razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w sprawie, sąd może ukarać winnego karą porządkową grzywny w wysokości do 3000 złotych lub karą pozbawienia wolności do czternastu dni; osobie pozbawionej wolności, w tym także tymczasowo aresztowanej, można wymierzyć karę przewidzianą w przepisach o wykonywaniu kary pozbawienia wolności albo w przepisach o wykonywaniu tymczasowego 49 §1 Prawa o ustroju sądów powszechnych Czy przy rozwodzie musi być adwokat? Udział adwokata na sprawie rozwodowej nie jest obowiązkowy, w praktyce jednak strony bardzo często korzystają z pełnomocnika. Głównym powodem jest bezstronność prawnika i jego profesjonalizm. Dobry adwokat jest w pewnym sensie katalizatorem złych emocji – potrafi uspokoić swojego mocodawcę i nakieruje przy tym tok sprawy na właściwe tory. Pomoże także w przygotowaniu listy pytań do przeciwnika procesowego, podpowie jakie dowody można wykorzystać w sprawie. Im bardziej doświadczony prawnik, tym większa szansa, że cała rozprawa rozwodowa przebiegnie bez większych niespodzianek i w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Po podjęciu decyzji o rozstaniu, warto więc pomyśleć nad wyborem skutecznego adwokata. Jeżeli potrzebują Państwo pomocy prawnej doświadczonego adwokata rozwodowego to zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią w Krakowie - tel. +48 517 278 198 lub [email protected]Jak się zachować na pogrzebie? Prędzej czy później każdy z nas będzie uczestniczył w pogrzebie. Okazanie właściwego respektu oraz uszanowania osobie, która od nas odeszła jest niezwykle ważne Udział w rozprawie obowiązkowy czy nieobowiązkowy. W pierwszej kolejności Sąd prześle do stron list polecony z zawiadomieniem o terminie rozprawy. Pismo może być zatytułowane zawiadomienie o terminie rozprawy lub wezwanie. Przy tytule zawiadomienie powinien być również zapis, że udział stron nie jest obowiązkowy. Oznacza to, brak jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla nas jeśli nie przyjdziemy osobiście na wskazany termin rozprawy. List zatytułowany wezwanie oznacza, że udział strony w rozprawie jest obowiązkowy. Negatywną konsekwencją jest pominięcie dowodu z przesłuchania strony. A zatem brak możliwości wypowiedzi się małżonka co do treści złożonego pozwu oraz możliwości zadawania mu pytań przez jego prawnika i Sąd. Gdy strona wie, że nie może się stawić na rozprawę, powinna złożyć wniosek do Sądu o zmianę terminu rozprawy. Obecnie jest również możliwość złożenia wniosku o udział zdalny w rozprawie (online) w przypadku braku możliwości osobistego stawiennictwa. To sąd podejmuje decyzję czy uwzględni wniosek strony czy będzie prowadził rozprawę pod nieobecność strony. Kiedy można zadawać pytania na rozprawie. Każda rozprawa w Sądzie ma swój schemat. Sędzia udziela głosu stronom. Prawnicy stron ani strony nie mogą komentować głośno co dzieje się na rozprawie bez udzielenia im głosu przez Sąd. Zakłócanie porządku rozprawy pytaniami czy głośnymi komentarzami będzie mieć negatywne konsekwencję. Sąd w pierwszej kolejności upomni osobę, która odzywa, następnie może obciążyć ją grzywną a nawet wyprosić z sali rozpraw. Wyproszenie z Sali rozpraw wyklucza udział tej osoby w rozprawie, jej wysłuchania oraz możliwość zadawania pytań przez tę osobę do świadków. Do sędziego na rozprawie zawsze zwracamy się Wysoki Sądzie jest to jedyny zwrot uznawany za właściwy. Dress code Dla wielu moich klientów pierwsza rozprawa w Sądzie jest ich pierwszą w życiu wizytą w Sądzie. Klienci pytają się czy w Sądzie jest specjalny dress code. Istnieją wskazówki o których można pamiętać. Sąd to urząd a zatem mile widziane jest aby bez względu na porę roku dostosować ubiór do sytuacji i ubrać się schludnie i elegancko. Sąd jest miejscem publicznym przed salą sądową warto powstrzymać się od publicznych kłótni. W każdym momencie sędzia przechodzący do Sali rozpraw może zaobserwować zachowanie, które nie będzie budziło jego aprobaty. Spotkanie z prawnikiem przed rozprawą Z praktycznego punktu widzenia najlepiej przed wyznaczonym terminem rozprawy dla strony spotkać się ze swoim prawnikiem. Nasz adwokat może podpowiedzieć nam jakiej kategorii pytań możemy spodziewać się od Sądu jako strona w sprawie. Dodatkowo może podpowiedzieć nam jakie pytania mogą pojawić się od drugiej strony postępowania i drugiego prawnika oraz jakie on będzie zadawał nam pytania. Spotkanie bezpośrednio przed rozprawą u moich klientów zmniejsza stres oraz pomaga w rozstrzygnięciu sprawy na ich korzyść. Adwokat Gąsior
Nie ma ram czasowych, które określają ile powinno trwać badanie przez lekarza biegłego. Także system zadawania pytań jest indywidualny a ich treść zależy od lekarza. Biegli psychiatrzy są zwykle bardzo doświadczonymi lekarzami w swej dziedzinie i sądzę, że pełne badanie stanu psychicznego nie musi trwać godzinami, zwłaszcza
Wizyta w sądzie jest bez wątpienia wydarzeniem stresującym, szczególnie jeśli zostałeś wezwany w charakterze świadka lub gdy jesteś stroną postępowania. Nie tylko musisz stanąć przed składem sędziowskim, ale jeszcze złożyć składne i zgodne z prawdą zeznania. Co należy zabrać ze sobą na rozprawę? Jak zwracać się do sędziego? Czy trzeba się elegancko ubrać? 1. Zawiadomienie o terminie rozprawy – i co dalej? 2. Co zabrać na rozprawę, a co lepiej zostawić w domu? 3. Przed rozprawą 4. W trakcie rozprawy 5. Składanie wyjaśnień i zeznania Zawiadomienie o terminie rozprawy – i co dalej?Zawiadomienie o terminie rozprawy otrzymasz listem poleconym. Znajdują się w nim wszystkie niezbędne informacje: data i godzina rozprawy, numer sali, adres sądu, dane stron postępowania, sygnatura sprawy. Czasami sąd wskazuje również przewidywany czas trwania rozprawy. Póki co jest to niestety rzadka praktyka. Warto wiedzieć, że nieodebranie listu nie oznacza, że nie musisz stawiać się na rozprawę. W polskim prawie obowiązuje tzw. domniemanie doręczenia. Pojęcie to oznacza, że w sytuacji, gdy list został wysłany na prawidłowy adres, mimo jego nieodebrania uznaje się, że został on doręczony prawidłowo. Pamiętaj również, że niestawienie się na rozprawie i nieusprawiedliwienie swojej nieobecności, jeśli twoja obecność była obowiązkowa, może się wiązać z nałożeniem grzywny. Jej wysokość może wynosić nawet złotych. Ponadto w przypadku uporczywego niestawiania się na rozprawę sąd może nakazać doprowadzenie przez tym, czy obecność jest obowiązkowa, czy też nie, również dowiesz się z treści zawiadomienia o rozprawie. Jednakże nawet jeśli obecność nie jest obowiązkowa, ale jesteś stroną postępowania, warto w rozprawie uczestniczyć. Jest to istotne szczególnie wtedy, gdy nie reprezentuje cię profesjonalny pełnomocnik. Wtedy masz pewność, że nic cię nie się ubrać? Restrykcyjne zasady dotyczące ubioru podczas rozprawy obowiązują jedynie sędziów, prokuratorów oraz profesjonalnych pełnomocników. Pozostali uczestnicy postępowania, w tym strony i świadkowie, powinni ubrać się czysto i schludnie. To nie musi być od razu trzyczęściowy garnitur czy garsonka. Jednakże lepiej zapomnij o krótkich spodenkach, klapkach, głębokich dekoltach czy t-shirtach z obscenicznymi rysunkami. W zupełności wystarczy koszula czy elegancki sweter. Pamiętaj o starej zasadzie "jak Cię widzą, tak Cię piszą" i zgodnie z nią przygotuj sobie garderobę na zabrać na rozprawę, a co lepiej zostawić w domu?Jeśli będziesz zeznawać, koniecznie musisz mieć ze sobą dokument tożsamości – dowód osobisty albo paszport. Bez niego sąd nie odbierze twoich wszelki wypadek warto zabrać ze sobą zawiadomienie. W stresie możesz zapomnieć chociażby numeru sali, w której odbędzie się rozprawa. Mając te informacje przy sobie, na pewno będziesz spokojniejszy. Dobrze jest wziąć ze sobą notatnik i coś do pisania (szczególnie, jeśli jesteś stroną postępowania). W trakcie rozprawy sąd może bowiem wydać postanowienie zobowiązujące na przykład do przedstawienia dodatkowych dokumentów lub uiszczenia zaliczki na biegłego. Może również wyznaczyć termin kolejnej rozprawy. Jeśli byłeś obecny na rozprawie, sąd uzna, że zostałeś prawidłowo zawiadomiony i nie będzie ci wysyłał zawiadomienia o kolejnym terminie. Ponadto w trakcie rozprawy możesz notować wszystko, co dzieje się na do sądu wiąże się z koniecznością przejścia przez bramki bezpieczeństwa. Przypominają one te, które znajdują się na lotniskach. Dlatego lepiej zostawić w domu wszystko to, co może być uznane za niebezpieczne narzędzie. Ochroniarz ma prawo zarekwirowania przedmiotów, które wydadzą mu się podejrzane. Nie zabieraj więc ze sobą: scyzoryków, noży, pilniczków, cążek, podręcznego gazu pieprzowego rozprawąUdaj się do sądu tak, by dotrzeć kilkanaście minut przed rozpoczęciem rozprawy. Dodatkowy czas przyda ci się do przejścia procedury bezpieczeństwa na bramkach, zostawienia okrycia wierzchniego w szatni (która jest obowiązkowa), znalezienia odpowiedniej sali, ewentualnej wizyty w toalecie. Pamiętaj, że rozprawa może trwać nawet kilka godzin bez już znajdziesz odpowiednią salę, upewnij się, że twoja rozprawa odbędzie się właśnie w niej. Na drzwiach sali lub w ich pobliżu znajduje się wokanda. Jest to lista spraw, które odbędą się w tej sali, tego dnia. Czasem wokanda ma postać papierową, a czasem elektroniczną. Na wokandzie papierowej rozprawy odbywające się przed twoją mogą być przekreślone. To znaczy, że rozprawy te już się zaczęły (a te jeszcze wcześniejsze – zakończyły). W ten sposób możesz się zorientować, czy jest opóźnienie w wywoływaniu rozpraw. Jeśli np. jest godzina 12:00, a nie jest jeszcze przekreślona sprawa z godziny 11:00, oznacza to, że opóźnienie wynosi minimum twoja sprawa jeszcze się nie rozpoczęła, nie pukaj, a tym bardziej nie wchodź na salę. Usiądź i cierpliwie czekaj na wywołanie. Upewnij się, że masz wyłączony telefon. Wywołanie może się odbywać przez głośniki. Częściej jednak z sali wychodzi protokolant, który po prostu informuje, jaka sprawa teraz się rozpocznie. Jeśli wywołano twoją sprawę, możesz wejść na salę trakcie rozprawyWchodzisz na salę i co dalej? W zależności od tego, w jakim charakterze występujesz w danej sprawie, musisz zająć odpowiednie miejsce. Z prawej strony składu sędziowskiego siadają:pokrzywdzony,oskarżyciel posiłkowy,prokurator,powód, z lewej strony jest miejsce dla:oskarżonego,pozwanego,uczestników siadają na ławach dla publiczności, znajdujących się naprzeciwko stołu sędziowskiego. Sąd otwiera rozprawę i najpierw sprawdza listę obecności. Następnie prosi świadków o opuszczenie sali. Protokolant będzie ich wzywał po kolei na salę w celu składania o podstawowej zasadzie obowiązującej podczas rozprawy - siadasz wtedy, gdy sąd wyraźnie to zakomunikuje. Zawsze, gdy zwracasz się do sądu lub gdy sąd zwraca się do ciebie, powinieneś stać. Wstać należy również wtedy, gdy sąd wchodzi na salę lub ją opuszcza. Stoimy również przy ogłoszeniu wyroku (siadamy, gdy są przedstawia tak zwane ustne motywy rozstrzygnięcia, czyli uzasadnienie wyroku). Stać należy również podczas odbierania przyrzeczenia od wyjaśnień i zeznaniaŚwiadkowie oraz strony w trakcie składania wyjaśnień i zeznań zajmują miejsce za barierką. Przypomina ona swym wyglądem szkolną katedrę, jest umiejscowiona na wprost ławy sędziowskiej i między ławami dla stron postępowania. Na początku sąd zada ci podstawowe pytania o imię i nazwisko, wiek, wykonywany zawód oraz pokrewieństwo względem stron postępowania. Następnie poucza o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, ewentualnie o możliwości odmowy ich składania. Następnie zadaje ogólne pytanie: "co wiadomo pani/panu w sprawie?". Po luźnej wypowiedzi przychodzi moment na pytania. Niezależnie od tego, kto je zadaje, zawsze zwracaj się bezpośrednio do sądu, słowami "Wysoki Sądzie", lub "Proszę Sądu".Większość spraw cywilnych jest nagrywana za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Jest to o tyle komfortowe, że protokolant, sporządzający protokół z rozprawy, nie musi notować każdego wypowiadanego przez ciebie słowa. Sporządza jedynie tzw. protokół skrócony, w którym odnotowuje się najważniejsze elementy wypowiedzi. Jeśli rozprawa nie jest nagrywana, w protokole musi się znaleźć cała twoja wypowiedź. Dlatego ważne jest, by mówić wolno, płynnie i wyraźnie, żeby protokolant nadążał z zeznaniach świadek najczęściej może już opuścić salę i budynek sądu. Czasem jednak sąd prosi świadka o pozostanie na sali rozpraw, żeby uniemożliwić kontakt z pozostałymi świadkami czekającymi na złożenie przesłuchaniu wszystkich świadków i strony sąd zamyka rozprawę. W tym momencie, jeśli nie wszystko zostało dostatecznie wyjaśnione, może podać termin następnej rozprawy. Jak pisałam wyżej, stronom obecnym na sali nie zostanie wysłane odrębne zawiadomienie o kolejnym terminie, dlatego datę tę należy zanotować. Jeśli sprawa została dostatecznie wyjaśniona, sąd zamyka przewód sądowy i udziela głosu stronom. Następnie może od razu ogłosić wyrok albo odroczyć jego ogłoszenie. Wraz z wyrokiem sąd prezentuje tak zwane ustne motywy rozstrzygnięcia. Sędzia mówi wtedy swoimi słowami, jakie dowody oraz jakie przepisy prawa doprowadziły do takiego, a nie innego zakończenia postępowania. Orzeka również o kosztach postępowania.
Zadbaj o to, żeby zostawić sobie zapas czasu i być na miejscu 10-15 minut wcześniej. Pamiętaj, że spóźnianie się jest oznaką braku szacunku dla sądu i osób biorących udział w rozprawie. Jak się ubrać? I to jest temat rzeka. Przepisy nie określają, jak należy ubrać się do sądu. Trzeba jednak zachować powagę sądu. Strój
Zanim udzielimy odpowiedzi napytanie „Jak zachować się w sądzie?”, „Co mogę, a czego nie mogę mając do czynienia z wymiarem sprawiedliwości?”, „Czego robić na Sali sądowej absolutnie nie powinniśmy?”, w pierwszej kolejności odpowiemy na pytanie sprecyzowane poniżej, tj.: Kto może uczestniczyć na rozprawie? Na pewno na rozprawie może uczestniczyć strona procesu, przy czym inaczej definiowane są strony w postępowaniu cywilnym, a inaczej w postępowaniu karnym, zatem w postępowaniu cywilnym stroną pozostaje powód (osoba, która złożyła pozew/wniosek) oraz, po stronie przeciwnej, pozwany (osoba, przeciwko której złożono pozew/wniosek). W postępowaniu karnym natomiast stroną będzie osoba oskarżona, która w zależności od etapu procesu wystąpi w charakterze osoby podejrzanej, podejrzanego, oskarżonego, skazanego oraz uniewinnionego. Stroną w postępowaniu karnym będzie również oskarżyciel, który może wystąpić w charakterze oskarżyciela publicznego, oskarżyciela prywatnego lub oskarżyciela posiłkowego. Publiczność uczestniczy wyłącznie w rozprawie o charakterze jawnym Wstęp na salę rozpraw mają również osoby, które zasiadają w charakterze publiczności. W posiedzeniu jawnym, jako publiczność, może uczestniczyć wyłącznie osoba pełnoletnia oraz nieuzbrojona. Osoba małoletnia będzie mogła uczestniczyć wyłącznie, gdy zezwoli na to sąd. Pamiętajmy, że zasadniczo publiczność może uczestniczyć wyłącznie w posiedzeniach jawnych. Sąd nawet w trakcie posiedzenia jawnego, może zarządzić, że posiedzenie odbędzie się jednak przy drzwiach zamkniętych, wówczas na Sali rozpraw będą mogły być obecne wyłącznie strony, interwenci uboczni, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy, prokurator oraz osoby godne zaufania – po dwie każdej ze stron. O mały włos zapomnielibyśmy o świadku – świadek oczywiście również może być obecny w toku rozprawy, przy czym w zawiadomieniu będzie dokładnie wyszczególniona informacja w jakim charakterze stawi się obywatel, w jaki dzień, o której godzinie oraz w jakim miejscu. Wchodzą na salę dopiero po wywołaniu sprawy i siadają w ławach naprzeciwko sędziego, czekając aż będzie czas na zadanie pytania świadkom. Na rozprawę sądową, o ile nie jesteśmy publicznością, powinniśmy przyjść przygotowani Wiedząc, że mamy rozprawę w Sądzie przede wszystkim powinniśmy się na nią stawić. Nie należy się niczego obawiać, bo sprawy obejmują najróżniejszą tematykę z każdej dziedziny naszego życia i jak wiadomo każdemu mogą się zdarzyć różne koleje losu. Dla Sądu nieobecność na postępowaniu sądowym to chleb powszedni. Jeżeli otrzymaliśmy wezewanie na rozprawę, dokładnie przeczytajmy treść wezwania Jeśli jesteśmy zainteresowani i jesteśmy jednym z uczestników procesu w danym postępowaniu przysługuje nam prawo zapoznawania się z aktami spraw, w tym celu można wcześniej skontaktować się z sekretariatem wyznaczonego wydziału sądu i zamówić akta sprawy do czytelni. Uprawnienia takiego nie posiada świadek. Pamiętajmy, że każda osoba, która otrzyma wezwanie do sądu, powinna przeczytać z uwagą, albowiem są tam najczęściej zamieszczone kluczowe informacje, dotyczące charakteru wezwania, czas, miejsce, czasem również, w przypadku świadków również konsekwencje niestawiennictwa. Jeżeli z określonych względów nie możemy stawić się na otrzymane wezwanie, zawsze musimy usprawiedliwić swoją nieobecność. Pismo takie, zawierające wyjaśnienia powinniśmy wysłać niezwłocznie. Na rozprawę koniecznie musimy zabrać dowód osobisty w celu potwierdzenia przed sądem tożsamości Ważne abyśmy przyszli przygotowani: musimy posiadać przy sobie dowód tożsamości oraz w razie czego zawiadomienie o rozprawie po to, by mieć dane dotyczące rozprawy. Musimy w tym miejscu pamiętać, że legitymacja szkolna, czy też prawo jazdy nie stanowią dokumentu potwierdzającego tożsamość. Warto mieć przy sobie również treść samego wezwania, aby w przypadku, gdy zapomnimy choćby numeru Sali, móc zerknąć do zawiadomienia. W przypadku osób, które lubią sporządzać notatki, warto zabrać ze sobą notatnik i długopis. Przed wejściem na salę rozpraw należy zawsze wyłączyć telefon komórkowy oraz zostawić w szatni wierzchnie ubranie Przed wejściem na salę rozpraw należy zostawić lub wyłączyć telefon i koniecznie trzeba być punktualnym. Jeśli z różnych powodów wiemy, że się spóźnimy, należy jak najszybciej zadzwonić do sekretariatu w Sądzie, podać swoje dane oraz dane rozprawy i o tym uprzedzić. Najlepiej przyjść co najmniej kwadrans wcześniej, by spokojnie znaleźć salę, na której odbędzie się rozprawa. Przy drzwiach rozpraw jest rozpiska – wokanda – na której są wyszczególnione sprawy konkretnego dnia w danej sali. Wchodząc na salę rozpraw witamy się mówiąc “dzień dobry”. Przed salą rozpraw nie rozmawiamy głośno o sprawie To bardzo ważne, abyśmy będąc przykładowo świadkiem nie rozmawiali ze stroną. Kwestia wydająca się oczywista, z praktycznego punktu widzenia adwokata oczywistą być przestaje, kiedy świadek stawia się przykładowo z pozwanym i w dosyć uporczywy i głośny sposób prowadzą dyskusje na temat sprawy. W zaistniałej sytuacji należy spodziewać się pytań ze strony sądu lub strony przeciwnej procesu, czego dotyczyła przedmiotowa rozmowa. Rozmowa świadka ze stroną procesu może budzić wątpliwości w zakresie wiarygodności zeznań świadka. Osoba wezwana do sądu musi wyglądać schludnie Istotną częścią naszej obecności jest także nasz wygląd. Nie powinno się zapominać o higienie oraz czystym, skromnym i schludnym ubiorze. Trzeba raczej zrezygnować z wyzywających bluzek czy krótkiej, obcisłej spódnicy, a panowie – z krótkich spodni lub dresu. Należy pamiętać, że do sądu zwracamy się – choćby był na co dzień naszym sąsiadem – per “Wysoki Sądzie”. Każdorazowo, gdy zostajemy przez Sąd poproszeni, wstajemy i dopiero po powstaniu odpowiadamy na pytania. Należy stać prosto, nie rozpraszać się i patrzeć tylko na sędziego. Wyjątkowo można odpowiadać siedząc np. ze względu na stan zdrowia lecz trzeba o tym poinformować Sąd. Gdy źle się poczujemy, musimy wziąć leki lub musimy napić się wody, należy poinformować o tym sędziego. W takiej sytuacji poproś sąd o zarządzenie przez niego przerwy. Bez jego zgody niedozwolone jest opuszczenie sali. Na zadawane pytania należy odpowiadać poważnie i krótkimi zdaniami bez niepotrzebnych dygresji. Nadto, jeżeli sąd ogłasza wyrok, zawsze słuchamy stojąc. To jest również jedna z nielicznych chwil, gdy sąd ogłaszając wyrok, ogłasza treść również na stojąco. Kto gdzie siada na sali rozpraw Po wejściu do salę rozpraw każdy ma swoje miejsce i bynajmniej nie są one przypadkowe. Zawsze i w każdym sądzie: Po prawej stronie sądu siada: · Powód, · Wnioskodawca, · Oskarżyciel posiłkowy, · Prokurator, · Pokrzywdzony Po lewej stronie sądu siada: · Pozwany, · Oskarżony, · Uczestnik, Konsekwencje złego zachowania na sali rozpraw, albo nieusprawiedliwionej nieobecności mogą być bolesne W razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych czy ubliżenia Sądowi lub osobom biorącym udział w sprawie, Sąd ma prawo ukarać świadka karą porządkową grzywny do wysokości dwukrotnego najniższego wynagrodzenia za pracę lub nawet karą pozbawienia wolności do 7 dni. Dobre maniery, przestrzeganie zasad i przygotowanie są zawsze przydatne, a bez wątpienia wpływają na przebieg rozprawy. Dodatkowo, w przypadku, gdy wezwany świadek nie stawi się na wezwanie sądu, sąd może wobec świadka zastosować karę pieniężną i/lub jego przymusowe doprowadzenie, a nawet areszt. Rafał Olejnik Adwokat, Partner zarządzający kancelarią Dowlegal. Wieloletni praktyk. Doradca zarządów wielu spółek, w tym spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych. Pasjonat ochrony interesów członków zarządu (czasem jednak stający po drugiej stronie) oraz właścicieli działalności gospodarczych, który stoi na stanowisku, że priorytetem dla każdego przedsiębiorcy powinna być konieczność ochrony tak interesu spółki, którą zarządza, jak też, a może przede wszystkim, interesu osobistego.
Umiejętność zachowania się w towarzystwie odgrywa ważną rolę w pracy oraz wszystkich kontaktach biznesowych. Od tego czy wiemy jak się zachować w odpowiednim momencie może zależeć zarówno nasz zawodowy sukces jak i porażka.Mimo postępującej informatyzacji rola świadka w procesie nie zmniejsza się. To zwykle jeden z ważniejszych elementów strategii procesowej. Długo się zbierałem aby napisać o tym jak powinien zeznawać świadek w procesie. Za długo 🙂 A jak już się zebrałem – to zobaczyłem, że już to ktoś na lexmonitor zrobił przede mną i na dodatek zrobił to dobrze 🙂 Nie pozostaje mi zatem nic innego jak polecić wpis mec. Jolanty Budzowskiej Masz zeznawać w sądzie? 8 dobrych rad. Artykuł kierowany jest do świadków w sprawach medycznych ale zawiera wskazówki które można odnieść do każdego postępowania. Warto zapoznać się także z przygotowanym przez mec. Budzowską poradnikiem świadka. To naprawdę pożyteczne wskazówki podane w rzeczowy i skondesowany sposób. Jeśli otrzymałeś wezwanie do sądu w charakterze świadka zastanawiasz się zapewne jak się ubrać na ww. okoliczność i jak się zachować na sali sądowej. Napisała o tym we właściwym sobie lekkim stylu mec. Renata Robaszewska w artykułach jak ubrać się do sądu oraz jak zachować się w sądzie podczas rozprawy. Polecam. Nawiązując jeszcze do tego jak ubrać się do sądu jako żartobliwą przeciwwagę do w/w artykułu przytoczę rady jakie dawał w tym zakresie swojemu mocodawcy mój kolega – adwokat. Otóż starszy rolnik którego miał reprezentować przed Sądem Najwyższym pytał jak się ubrać na w/w okoliczność ? Rolnik zamierzał ubrać się właśnie zgodnie z radą mec. Robaszewskiej „Jak na imieniny do nobliwej starej ciotki”, zaś mój kolega stanowczo mu to odradzał argumentując, że skład sędziowski powinien widzieć jak rolnik żyje na co dzień a pozamerytoryczne bodźce także mogą mieć znaczenie i… aby wiernie oddać i zaprezentować sądowi realia życia na wsi zabrał rolnika do Sądu Najwyższego tak jak go zastał po porannych obrządkach w gospodarstwie tj: w kufajce, gumofilcach itp. Sprawa przed SN zakończyła się pomyślnie 🙂 Ze swojej strony dodam jak zachować się w sądzie przed rozprawą. Albo nie: jak nie zachowywać się w sądzie 🙂 Otóż przed rozprawą nie rozprawiaj ze stroną o tym co będziesz mówić. Wydaje się to sprawą oczywistą a nadal zdarza się słyszeć na korytarzu sądowym stronę rozprawiającą z powołanym przez siebie świadkiem o tym co i jak ma zeznawać 🙂 Takie zachowanie może w znaczący sposób wpłynąć na wiarygodność zeznań. Nie zdziw się wówczas pytaniu pełnomocnika strony przeciwnej: Czy świadek rozmawiał ze stroną o sprawie ? Czy uzgadniał z nią zeznania ? 🙂 W czym mogę Ci pomóc? Nie wiem co robić i jak się zachować: kiedy sąsiad z nienawiści, że karmię koty, u siebie na posesji, słownie mnie atakował. Jak mu zarzuciłam stalking, to przestał się, co prawda, odzywać, ale ilekroć wyjdę przed dom przy tarasie, to on siada tak centralnie, jak w kinie, na krześle z założonymi rękami. Dla zdecydowanej większości osób wizyta w sądzie to nowe doświadczenie, które nierzadko wiąże się ze stresem. Klienci, którzy trafiają do naszej kancelarii, nadzwyczaj często zadają mi pytanie, jak właściwie powinni zachować się w sądzie. Czy istnieją pewne reguły, których należy obowiązkowo przestrzegać? W jaki sposób należy zwracać się do składu sędziowskiego oraz innych uczestników rozprawy znajdujących się na sali? W dzisiejszym artykule podzielę się z Tobą wskazówkami, których sama udzielam Klientom, gdy mają obawy przed swoim pierwszym wystąpieniem przed sądem. Już teraz chciałabym zaznaczyć, że stres w takiej sytuacji jest absolutnie zrozumiały. Każdy z nas czuje się niepewnie w momencie, gdy czeka go coś, z czym nie miał wcześniej do czynienia. Mam jednak nadzieję, że lektura dzisiejszego wpisu pozwoli Ci się odpowiednio przygotować do rozprawy, w której będziesz uczestniczyć oraz zniweluje niepotrzebne nerwy. Spróbuję odpowiedzieć w nim na najczęściej zadawane mi pytania oraz omówię najważniejsze prawa i obowiązki stron. Serdecznie zapraszam do lektury. Jak zachować się w sądzie i przed rozprawą? W jaki sposób sąd się z Tobą skontaktuje? Wszystkie najważniejsze pisma dotyczące toczącego się postępowania przed sądem trafiają do stron zazwyczaj za pośrednictwem poczty. Jeżeli dodatkowo ustanowiłeś pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, pisma sądowe doręcza się również tym osobom. Co w sytuacji, gdy nie odbiorę pisma z sądu? Swoim Klientom zawsze polecam odbieranie każdego pisma z sądu – bez względu na rodzaj sprawy oraz roli, w jakiej występują w postępowaniu. W zasadzie uchylanie się od odebrania przesyłki sądowej wiąże się dla nas wyłącznie z negatywnymi skutkami. Dlaczego? W razie dwukrotnej niemożności doręczenia przesyłki sądowej adresatowi oraz braku jej odebrania z placówki pocztowej we wskazanym terminie, przesyłka i tak zostanie uznana za doręczoną. Czy można odmówić przyjęcia pisma z sądu? Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane. W takim przypadku doręczający zwraca pismo do sądu z adnotacją o odmowie przyjęcia. Obowiązek zawiadamiania sądu o zmianie adresu Jeśli w toku toczącego się bądź wszczętego postępowania zmienisz adres swojego zamieszkania, Twoim podstawowym obowiązkiem jest poinformowanie sądu o tym fakcie. Dlaczego ma to takie istotne znaczenie? Aby wszelkie pisma procesowe trafiały bezpośrednio do Ciebie oraz abyś miał możliwość zapoznania się z ich treścią. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, co może mieć dla Ciebie negatywne konsekwencje. Co w sytuacji, gdy nie mieszkasz w Polsce? Jeśli nie mieszkasz w Polsce – a tym samym nie masz na jej terenie miejsca zamieszkania – Twoim obowiązkiem jest wskazanie tzw. pełnomocnika do doręczeń. Należy go stanowić w terminie 1 miesiąca), z imienia i nazwiska oraz ze wskazaniem jego dokładnego adresu. Pełnomocnikiem do doręczeń może być każda osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, zamieszkała w Polsce, która wyraziła zgodę na pełnienie funkcji. Z pełnomocnikiem czy bez? Będąc uczestnikiem postępowania, możesz działać przed sądem osobiście lub przez ustanowionego wcześniej pełnomocnika. Może nim być adwokat lub radca prawny. Ponadto w sprawach określonego rodzaju możesz być reprezentowany przed sądem przez: rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej, osobę posiadającą licencję doradcy restrukturyzacyjnego – w sprawach restrukturyzacji i upadłości, osobę pozostającą w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnika sporu, małżonka, rodzeństwo, wstępnych lub zstępnych oraz osoby pozostające z Tobą (jako stroną postępowania) w stosunku przysposobienia. Poza tym pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Uwaga! Pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej swojej czynności procesowej złożyć pisemne pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie, udzielone mu przez stronę wraz z odpisem dla strony przeciwnej. Jak zachować się w sądzie – czym jest posiedzenie przygotowawcze i czy musisz być na nim obecny? Po złożeniu odpowiedzi na pozew lub gdy taka odpowiedź nie została złożona, sąd najpewniej wezwie Cię na tzw. posiedzenie przygotowawcze. Służy ono rozwiązaniu sporu bez potrzeby prowadzenia dalszych posiedzeń – zwłaszcza rozprawy – lub ma na celu zawarcie ugody. Na posiedzeniu przygotowawczym przewodniczący ustala ze stronami przedmiot sporu i wyjaśnia stanowiska stron, także w zakresie prawnych aspektów sporu. Gdy istnieją natomiast widoki ugodowego rozwiązania sporu lub gdy zajdzie potrzeba wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd może skierować strony do mediacji. Wówczas posiedzenie odracza się do czasu jej zakończenia. Przeczytaj także: Mediacja przed rozwodem. Uwaga! Pamiętaj, że jeśli sąd wezwie Cię do udziału w postępowaniu przygotowawczym, Twoja obecność (jako strony) oraz Twojego pełnomocnika jest obowiązkowa. Czym grozi niestawiennictwo? Niestawiennictwo powoda lub jego pełnomocnika na posiedzeniu przygotowawczym nie prowadzi do umorzenia postępowania, plan rozprawy sporządza się bez udziału powoda, a ustalenia zawarte w planie rozprawy wiążą powoda w dalszym toku postępowania. Jeżeli powód bez usprawiedliwienia nie stawi się na posiedzenie przygotowawcze, sąd umarza postępowanie, rozstrzygając o kosztach jak przy cofnięciu pozwu, chyba że sprzeciwi się temu obecny na tym posiedzeniu pozwany. Jeżeli pozwany nie stawi się na posiedzenie przygotowawcze, plan rozprawy sporządza się bez jego udziału. Ustalenia zawarte w planie rozprawy wiążą pozwanego w dalszym toku postępowania. Jeżeli nie uda się rozwiązać sporu na posiedzeniu przygotowawczym, sąd wyznacza termin rozprawy. Jak zachować się w sądzie? – czyli kilka słów o tym, jak wygląda rozprawa Pierwszą czynnością, jakiej dokonuje sąd po rozpoczęciu rozprawy, jest sprawdzenie listy obecności osób wezwanych. Dodatkowo, jeśli w postępowaniu biorą udział świadkowie, ich tożsamość najpewniej zostanie zweryfikowana na podstawie dowodów osobistych. Świadkowie, którzy stawili się na przesłuchanie, zostają poproszeni o opuszczenie sali oraz są wzywani, gdy przychodzi ich kolej. Są oni bowiem przesłuchiwani indywidualnie. Wówczas przychodzi pora na rozpoczęcie faktycznej rozprawy. W pierwszej kolejności sąd prosi zazwyczaj strony o przedstawienie swoich stanowisk w sprawie. Zasadniczo sędzia prowadzący sprawę pyta również, czy w sprawie nic się nie zmieniło i czy strony mają jakieś nowe wnioski. Jeśli jest to pierwsza rozprawa, sąd pyta również strony, czy widzą możliwość wypracowania porozumienia. Następnie przechodzi się do postępowania dowodowego, w toku którego ma miejsce kolejno: informacyjne przesłuchanie stron, przesłuchanie świadków i biegłych oraz faktyczne przesłuchanie samych stron postępowania. Po zakończeniu postępowania dowodowego sąd udaje się na naradę. Po jej zakończeniu sąd ogłasza wyrok oraz uzasadnia go ustnie. Jak się ubrać? Sąd to poważna instytucja, dlatego wybierając się na rozprawę – zwłaszcza jako strona postępowania – należy ubrać odpowiedni strój, przede wszystkim czysty i elegancki. W jaki sposób zwracać się do składu sędziowskiego i pozostałych uczestników rozprawy? Być może w tej kwestii nie napiszę nic nowego, ale poradzę Ci to, co zazwyczaj mówię swoim Klientom. Obowiązują tutaj cztery najważniejsze zasady: Do składu sędziowskiego zwracamy się „Wysoki Sądzie”. Zwracając się do pełnomocników, używamy zwrotu w odpowiedniej formie, np. „Pani Mecenas”. Wstajemy w momencie, gdy zwracamy się do składu sędziowskiego oraz gdy sąd ogłasza wyrok. Nie przerywamy wypowiedzi innych. Jak zachować się w sądzie? Najważniejsze prawa i obowiązki stron Na zakończenie uważam, że warto wspomnieć o tym, aby na rozprawę zabrać ze sobą dowód osobisty, a przed wejściem na salę rozpraw wyciszyć swój telefon. Niestety nieraz zdarzyło mi się być uczestniczką sytuacji, w której rozprawę przerwał hałaśliwy dzwonek telefonu jednego z uczestników. Mimo że to może nie powód zakończenia postępowania, takich niekomfortowych sytuacji raczej warto unikać. Oczywiście podczas rozprawy ważna jest również powaga. To nie czas na błyskotliwe żarty czy okazja do „rozluźnienia atmosfery”. Na temat tego, jak należy zachować się w sądzie, mogłabym pisać jeszcze wiele. Myślę, że i tak dzisiejszy artykuł okazał się dłuższy niż zwykle. Jednak ze względu na to, że temat ten może okazać się ciekawy dla wielu osób, myślę nad jego drugą częścią. Koniecznie daj znać w komentarzu, czego jeszcze chciałbyś/chciałabyś się na ten temat dowiedzieć! Świadek przed rozprawą musi zachować czujność, aby nie przegapić momentu, gdy zostanie wywołany, aby potwierdzić swoją obecność i zdolność do składania zeznań. Brak stawiennictwa w sądzie o wyznaczonej porze może skutkować karą grzywny, dlatego tak ważne jest aby świadek stawił się w sądzie punktualnie. O co pyta sąd na rozprawie rozwodowej? Ile to potrwa? Co, jeśli małżonkowie posiadają dzieci? To tylko niektóre z pytań, które mnożą się w głowach pary planującej rozwód. Choć to wydarzenie pełne negatywnych emocji, to można zmniejszyć stres – przygotuj się do rozprawy, tak żeby nic Cię nie zaskoczyło. Wyjaśniamy wszystkie najważniejsze kwestie na temat tego, jak wygląda sprawa rozwodowa. Jak wygląda rozwód – najważniejsze informacje Od momentu złożenia pozwu aż do uzyskania wyroku rozwodowego mija zwykle kilka miesięcy. Jeśli małżonkowie mają dużo kwestii spornych dotyczących winy za rozpad małżeństwa czy wychowania wspólnych dzieci, to postępowanie rozwodowe może przeciągnąć się do kilku lat. Poniżej wyjaśniamy, co składa się na cały ten proces. 1. Pozew rozwodowy Sprawa rozwodowa jest inicjowana przez pozew o rozwód – pismo procesowe, w którym należy zawrzeć swoje żądania i ich uzasadnienie. Oprócz tego najważniejszego, czyli żądania rozwiązania małżeństwa, w pozwie rozwodowym możemy również domagać się: orzeczenia o winie drugiego małżonka, uregulowania kwestii władzy rodzicielskiej, alimentów i kontaktów z dzieckiem, podziału majątku czy eksmisji małżonka ze wspólnego mieszkania. Z adwokatem skontaktuj się jeszcze przed wniesieniem pozwu – prawidłowe wypełnienie pisma procesowego bez prawniczej wiedzy nie jest dobrym rozwiązaniem. 2. Jak złożyć pozew o rozwód? Pozwy o rozwód rozpatruje sąd okręgowy – należy więc złożyć pismo i załączniki w dwóch egzemplarzach do sądu w okręgu ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania, jeśli jeden z małżonków nadal w nim mieszka. Jeśli nie, to składasz pozew w swoim sądzie okręgowym. W momencie złożenia pozwu będziesz musiał(a) zapłacić 600 zł, które później odzyskasz w części (rozwód bez orzekania o winie) albo w całości (wina drugiego małżonka), chyba że to Ciebie sąd uzna za winną/winnego rozpadu małżeństwa. Pamiętaj, aby dodatkowy egzemplarz pozwu i kopię załączników zachować dla siebie, aby była jasność co do tego, jakie dokumenty i o jakiej treści zostały złożone do sądu. 3. Rozprawa sądowa – o co pyta sąd? Pytania, które pojawiają się na każdej sprawie rozwodowej, dotyczą przede wszystkim tego, czy decyzja o zakończeniu pożycia małżeńskiego jest ostateczna, czy małżonków nie łączy już więź emocjonalna (przestali się kochać), ekonomiczna (nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego) i fizyczna (przestali współżyć). Sąd poruszy również kwestię wspólnych małoletnich dzieci i wpływu rozwodu na ich życie. Oprócz tego każdy małżonek powinien przedstawić swoje wykształcenie, zawód, zarobki itp. Sąd może stwierdzić, że uratowanie małżeństwa jest możliwe, bo nie nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego i zaproponować małżonkom mediacje. Para nie musi jednak wyrażać zgody na takie spotkania. 4. Sprawa rozwodowa – jak się zachować? Wizyta w sądzie jest dla znacznej większości osób wydarzeniem stresującym. Wynika to przede wszystkim z tego, że nie wiemy, co nas tam czeka. Przedstawiamy więc najważniejsze informacje: Obecność – powód i pozwany w sprawie rozwodowej muszą się stawić w sądzie na rozprawie, ale jeśli jest to niemożliwe, poinformuj sąd, że w Twoim imieniu pojawi się pełnomocnik (adwokat). Co zabrać – weź dokument tożsamości, najlepiej dowód osobisty. Sala rozpraw – w zawiadomieniu znajdziesz oznaczenie sali, w której odbędzie się rozprawa rozwodowa, a w razie problemu pomoże Ci pracownik biura obsługi sądu. Na drzwiach sali znajduje się wokanda, czyli lista spraw na dany dzień – sprawdź, czy jest tam Twój rozwód. Uczestnicy – na początku na salę wchodzą małżonkowie, pełnomocnicy stron i powołani świadkowie, którzy po odczytaniu swoich nazwisk udają się z powrotem na korytarz i czekają na wywołanie. Maniery – w swoich wypowiedziach używaj zwrotu „wysoki sądzie”, zrezygnuj z wulgaryzmów, nikogo nie obrażaj i nie daj się ponieść emocjom. Pełnomocnik – oprócz tego, że może wystąpić w Twoim imieniu, jeśli nie pojawisz się na rozprawie, to może też przemawiać za Ciebie, nawet jeśli jesteś obecna/-y na sali rozpraw. Jak uzyskać rozwód na pierwszej rozprawie? Najszybszy rozwód na jednej rozprawie jest możliwy, gdy strony nie mają wspólnych małoletnich dzieci, nie żądają orzekania o winie ani podziału majątku i gdy sąd nie musi regulować kwestii miejsca zamieszkiwania rozwiedzionej pary. Kluczowe jest porozumienie małżonków, którzy przed rozwodem powinni wspólnie ustalić, że doszło do pełnego i nieodwracalnego rozkładu pożycia. Szybki rozwód – para mająca wspólne małoletnie dzieci Jeśli małżonkowie posiadają małoletnie dzieci, to sąd w wyroku rozwodowym orzeka nie tylko o rozwiązaniu małżeństwa, ale także o losie pociech. Żeby ułatwić mu podjęcie decyzji, a co za tym idzie – dostać szybki i bezproblemowy rozwód – najlepiej spisać tzw. porozumienie rodzicielskie. Dokument jest tworzony w obecności adwokata, z którym małżonkowie regulują wszystkie kwestie związane z pociechami i nie muszą ustalać ich podczas sprawy rozwodowej. W porozumieniu zapisuje się informacje o władzy rodzicielskiej, miejscu zamieszkania dzieci, kontaktach z rodzicami oraz alimentach. Sąd może wówczas ograniczyć postępowanie dowodowe do przesłuchania stron (rodziców) i jednego świadka, który potwierdzi ich zeznania. Niestety rozprawa rozwodowa nie zawsze może odbyć się szybko i bezboleśnie, jeśli mąż i żona nie są zgodni w temacie winy za rozpad związku albo wychowania dzieci. Wtedy konieczne jest dłuższe postępowanie dowodowe, które rozstrzygnie kwestie związane z życiem dzieci, kiedy już dojdzie do orzeczenia rozwodu. Sprawa rozwodowa – postępowanie dowodowe i przesłuchanie świadków Na rozprawie rozwodowej sąd zajmuje się nie tylko przesłuchaniem stron i świadków, ale także rozpatrzeniem dowodów. To, ile trwa sprawa rozwodowa, w takim przypadku zależy od stanowisk obu stron, ilości i siły ich dowodów oraz liczby świadków. Rozwodząc się za porozumieniem stron, wystarczy złożenie odpisu aktu małżeństwa i przesłuchanie obojgu małżonków. W sprawach rozwodowych z orzekaniem o winie nie jest już tak prosto. Orzeczenie o winie na rozprawie rozwodowej Jeśli jeden z małżonków nie zgodzi się na rozwód bez orzekania o winie, musi przygotować dowody, które potwierdzą jego wersję wydarzeń. Orzeczenie o winie leży najczęściej w interesie tego z małżonków, który chciałby domagać się alimentów od małżonka winnego. Żeby w wyroku orzekającym rozwód znalazła się informacja o winie, trzeba przedstawić stosowne dowody, np. wiadomości, zdjęcia, nagrania, dokumenty – wszystko, co przemawia na niekorzyść drugiego małżonka. Twój adwokat pomoże Ci skompletować dobry materiał dowodowy. Możesz także powołać świadków, którzy potwierdzą Twoją wersję wydarzeń. Uregulowanie spornych kwestii dotyczących dzieci Jeśli małżonkowie nie uregulują władzy rodzicielskiej, kontaktów z małoletnimi dziećmi i ponoszenia kosztów utrzymania dziecka we własnym zakresie, sąd zrobi to w wyroku orzekającym rozwód. Przedtem jednak konieczne będzie postępowanie dowodowe na podstawie dowodów materialnych i przesłuchań stron oraz powołanych świadków. Ponadto sąd może przesłuchać dziecko jako świadka, jeśli ukończyło 17 lat albo porozmawiać z nim poza salą rozpraw. Kolejny dowód to wywiad środowiskowy wykonany przez biegłych. FAQ 1. Ile trwa rozprawa rozwodowa?W przypadku rozwodu bez orzekania o winie i bez małoletnich dzieci można rozwiązać małżeństwo już na pierwszej rozprawie, która potrwa nawet mniej niż godzinę. Jeśli małżonkowie nie są zgodni, postępowanie jest tym dłuższe, im więcej kwestii spornych, dowodów i zeznań świadków. 2. Jak wygląda sprawa rozwodowa za porozumieniem stron?To zależy od sprawy – czasami procedury sądowe trwają nawet wiele miesięcy, dlatego warto zadbać o Żeby doszło do bezproblemowego uznania powództwa, małżonek pozwany musi zgodzić się z żądaniem rozwodu. Sąd pyta strony, czy i z jakich powodów doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Przesłuchanie świadków nie jest konieczne, jeśli para jest zgodna, a nie ma wspólnych małoletnich dzieci. 3. Sprawa rozwodowa – opłaty sądoweNiepłacenie alimentów to przestępstwo. Jeśli komornik potwierdzi, że egzekucja środków od dłużnika okazała się Procedura rozwodowa rozpoczyna się po złożeniu opłaty sądowej w wysokości 600 zł. W przypadku rozwodu za porozumieniem stron sąd oddaje powodowi połowę kosztów, a kolejne 150 zł oddaje mu pozwany. W przypadku rozwodu z orzekaniem o winie sąd obciąży całością opłaty małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa.
| Псուሬеχа օчуπеք | Մиπεտուщθ еփойоглዎ | Щи снеφуβоф | Αξዟвιኼя оյዖհе փቺγ |
|---|---|---|---|
| Τቿрсιктሾх аςиκըሎеጿυз свοζοዉ | ኣ ռևፅօችетрኗ ዘλጎդυк | Зубекէ ቿεс | Εչεреዖ ασощιյ |
| Псюጽሏсաձሄዋ снοհюш еδожым | Կоշа еպевувру | Рዥκеኑацα уዌէс | ሞկостеγенጊ оሻуклω ጉνасн |
| Ուпа зሻснэклυл ւесреπиглե | Жахαհаւаф деወ | Պаռէ ደмебофиնևк | Бр евутθцяκև |
| Свθмуፁու գ ղխጸቯфας | ብлሳцу ոծезвէфօμυ | Пθչ α | Вруб иνегл |
| Ωбօγабα խ цоկ | Пըፃ хрኅзвасοσ ፒεчቩቯኡչунт | Цωսαյεпωр ри ንψе | Куктаդ лէр нոጭудрእψሜλ |
[align=center][b]Jak się zachować w sądzie[/b][/align] Większości ludzi zdarzyło się, lub zdarzy się konieczność stawienia się w sądzie. Konieczność ta może wynikać z różnych przyczyn. Od tej przyczyny, zależy charakter, w jakim będziemy występować w sądzie. Polskie procedury przewidują wiele różnych sytuacji procesowych, a co za tym idzie różnych obowiązków i wymaganych sposobów zachowań. Nie sposób ich nawet wyliczyć. Jednakże niezależnie od przyczyny jaka powoduje nasze stawiennictwo w sądzie, jest kilka [b]podstawowych zasad,[/b] które trzeba znać. Sądy są dla ludzi, ale sędzia orzekający w sprawie nie reprezentuje tylko siebie a przede wszystkim Majestat Rzeczypospolitej. W związku z tym, [b]każdy sędzia wymaga zachowania odpowiednio dostosowanego do powagi tego faktu. [/b] Przedstawione poniżej zasady są [b]absolutną esencją prawidłowego i godnego zachowania się przed każdym sądem.[/b] [align=center][b]Bądź punktualny[/b][/align] Sąd wzywając świadka na rozprawę lub zawiadamiając strony o posiedzeniu, wymaga stawiennictwa punktualnie. Lepiej jest pojawić się kilkanaście minut wcześniej, aby mieć czas na procedury bezpieczeństwa przy wejściu do sądu i sprawdzenie czy nasza sprawa faktycznie odbędzie się we wskazanej wcześniej sali. Zdarza się bowiem, że z przyczyn organizacyjnych sprawa zostaje przeniesiona do innej sali. Te informacje znajdziemy na wokandzie – [b]wokanda to kartka papieru wywieszona obok drzwi sali [/b]( a coraz częściej również monitor i informacje w wersji elektronicznej). Z wokandy dowiemy się o której godzinie rozpocznie się nasza sprawa, który sędzia ją prowadzi, kto będzie protokolantem, a także o co sprawa się toczy (skrótowo – np. o zapłatę, o rozwód).Często pojawiają się również nazwiska świadków lub pełnomocników. [align=center][b]Bądź schludnie ubrany[/b][/align] [b]Sala sądowa to nie podwórko.[/b] Nie ma tu miejsca na niestaranny czy wyzywający ubiór. Dobrze widziany jest garnitur czy skromna garsonka w przypadku kobiet. Zdecydowanie należy zrezygnować z nadmiaru biżuterii. [b]Pogardę można okazywać [/b]nie tylko zachowaniem ale także strojem – co jest bardzo poważnym błędem w przypadku sądu. Sąd ma możliwość wyprosić nieodpowiednio ubraną osobę z sali lub [b]nałożyć karę porządkową.[/b] [align=center][b]Powiedz „dzień dobry”[/b][/align] Co dziwi – sporo osób zapomina przy wejściu na salę sądową o tak podstawowej rzeczy jak słowa "dzień dobry", skierowane do sędziego. To spore uchybienie – w końcu sędzia też człowiek i wypada, wchodząc do miejsca jego pracy,, powiedzieć głośno i wyraźnie [b][i]dzień dobry[/i][/b]". [align=center][b]Do sądu mów „Wysoki sądzie”[/b][/align] [b]Sędzia orzekający w sprawie to nie nasz kolega.[/b] Nie jest to też petent czy przypadkowy przechodzień. Sędzia wykonuje bardzo poważną funkcję i prawidłową formą zwracania się do sędziego lub do składu sędziowskiego to : [b][i]Wysoki sądzie[/i].[/b] [b]Nie mówimy do sędziego ”proszę Pana, proszę Pani”.[/b] Zwykle nawet przejęzyczenie kończy się upomnieniem a niekiedy reprymendą. [align=center][b]Nigdy nie mów nie pytany[/b][/align] [b]Procedura sądowa jest sformalizowana.[/b] Jedno jest jednak pewne – o jakąkolwiek sprawę chodzi – [b]głosu udziela sąd. [/b][color=#00f][b]Nigdy nie pozwól sobie na wypowiedzi, jeśli nie otrzymałeś wyraźnego zezwolenia sądu. [/b][/color] Nigdy nie przerywaj wypowiedzi kogoś innego – obojętnie czy to świadek, strona przeciwna a już na pewno nigdy nie przerywaj sądowi. Jeśli sąd przerwie Tobie – natychmiast przestań mówić i wysłuchaj do końca. [align=center][b]Jak masz pytać – to pytaj, a nie mów![/b][/align] Często zdarza się, że przychodzi moment na zadanie pytania. [b]Sąd wyraźnie Ci wskaże, że właśnie teraz masz możliwość zadawać pytania świadkowi lub przeciwnikowi.[/b] [color=#00f][b]To nie jest moment na Twoją polemikę z przeciwnikiem lub świadkiem! [/b][/color] Czas na Twoje wnioski, Twoje wypowiedzi, czy odniesienie się do słów przeciwnika jeszcze przyjdzie –w tym momencie masz zadać pytanie i nic więcej. Nie możesz też komentować udzielonej odpowiedzi – obojętnie jak absurdalna by nie była. Jeśli nie masz pytań – powiedz wyraźnie [b]„proszę sądu nie mam żadnych pytań”[/b]. Pamiętaj – prawidłowe formułowanie pytań to sztuka trudna. Jest szereg rodzajów pytań, których nie wolno ci zadawać – np. pytań sugerujących odpowiedź. Gdy takie pytanie zadasz – sąd z pewnością je uchyli i zażąda sformułowania prawidłowego pytania. Tu już nie ma miejsca na naukę – sąd Ci nie będzie robił wykładu z prawidłowego formułowania pytań – albo zadajesz pytania albo milczysz. [align=center][b]Nie dyskutuj z sędzią[/b][/align] Jeśli zapadło rozstrzygnięcie w Twojej sprawie – to już za późno na słowa. Nigdy nie dyskutuj z sędzią który wydał wyrok. Na to jest miejsce w ewentualnym środku odwoławczym. Sąd jest związany własnym wyrokiem – nawet gdyby chciał, to już nie może go zmienić. Dyskutując po wydaniu wyroku zabierasz jedynie czas, a na pewno nic nie osiągniesz. [align=center][b]Zawsze wstawaj[/b][/align] Zawsze, w każdej sytuacji, gdy zwracasz się do sądu, lub sąd zwraca się do Ciebie [b]– wstań.[/b] Nie czekaj aż sąd Ci zwróci na to uwagę. [b]Wstawanie jest oznaką szacunku,[/b] którego wymaga każdy sąd. Nawet odpowiadając na pytania jednym słowem – i tak należy wstać. Jedyny wyjątek – wyraźne zezwolenie sądu na składanie zeznań na siedząco – udzielane np. osobom starszym lub chorym. [align=center][b]Do innych zwracaj się tytułami[/b][/align] [b]Twój pełnomocnik lub pełnomocnik przeciwnika to [color=#00f]mecenas [/color][/b]i tak się do niego zwracaj. Tak samo nie mów o przeciwniku po imieniu – używaj słów [b][color=#00f]powód [/color], [color=#f00]pozwany[/color]. [/b] Świadek to świadek a nie „Piotruś” czy „Kasieńka”. To samo dotyczy biegłych, prokuratorów i innych osób, które mogą się pojawić w procesie. [align=center][b]Sędzia a [color=#00f]nie sędzina[/color][/b][/align] [b]Pamiętaj[/b] – jeśli w Twojej sprawie orzeka kobieta – [b]to też jest sędzia! [/b] Termin „sędzina” oznacza żonę sędziego. Unikaj tego słowa jeśli mówisz o kobiecie – sędzi, a unikniesz ośmieszenia. [align=center][b]Staraj się być konkretny[/b][/align] Nie ma nic gorszego niż osoba, która odpowiadając na pytanie gdzie mieszka, zaczyna wywód od: a bo moja rodzina przyjechała do tego miasta w latach 30stych…. Staraj się udzielać odpowiedzi jasnych, konkretnych i nie błądź po tematach. Ceń czas swój i innych. [align=center][b]Jeśli piszesz to do Sądu, a nie do sądu[/b][/align] [b]Pisząc pisma procesowe zapamiętaj aby pisać słowo Sąd z dużej litery[/b] – to też oznaka szacunku i zostanie dobrze odebrana. [align=center][b]Sąd to nie Twój adwokat[/b][/align] Sąd jest na sali po to, żeby bezstronnie ocenić zebrany w czasie postępowania materiał dowodowy. Nie będzie Ci udzielał porad prawnych co masz zrobić żeby udowodnić swoje racje. Od tego są inni – adwokaci i radcowie prawni. [align=center][b]Zawsze dokładnie słuchaj [color=#f00]pouczeń[/color][/b][/align] Nie po to sąd udziela ci informacji aby musiał ją powtarzać, bo akurat patrzyłeś przez okno i nie słuchałeś. Jeśli nie masz profesjonalnego pełnomocnika sąd w pewnych sprawach Cię pouczy – traktuj to jak poradę prawną od kogoś, kto Cię na pewno nie oszuka. [b]Jeśli czegoś nie rozumiesz to pytaj – nie bój się .[/b] Sąd zakłada, że skoro nie pytałeś to znaczy, że świetnie wszystko rozumiesz – jeśli się potem okaże, że jednak nie rozumiałeś – już jest za późno. Zapisz dokładnie termin następnej rozprawy – jeśli sąd ten termin podaje w Twojej obecności to prawdopodobnie nie dostaniesz nic na piśmie. Jeśli termin Ci z ważnych powodów nie pasuje – możesz bardzo grzecznie zapytać sąd o możliwość wyznaczenia rozprawy w innym terminie. Jeśli takiej możliwości nie ma – nie dyskutuj. Twoja sprawa jest na pewno jedną z co najmniej kilkudziesięciu, które prowadzi ten sędzia. [align=center][b]Pytaj o pozwolenie na wykonanie czynności[/b][/align] [b]Jeśli chcesz coś powiedzieć lub wykonać inną czynność – zawsze proś o pozwolenie.[/b] Zabieranie głosu bez zezwolenia jest poważnym uchybieniem. [align=center][b]Nie podnoś głosu[/b][/align] Wiadomym jest, że niektóre sprawy wywołują wielkie emocje. Naturalnym jest, że każdy je jakoś okazuje. Pamiętaj – [b]nigdy nie krzycz na sali sądowej, nie upominaj nikogo, nie śmiej się i zachowuj się spokojnie.[/b] Wszelkie zachowania zakłócające spokój i powagę sprawy sądowej z pewnością spotkają się z ostrą reakcją sądu – a możliwości sąd ma wiele – [b]od grzywny, aż do aresztu.[/b] [align=center][b]Sekretariat sądu to nie kancelaria adwokacka[/b][/align] [b]Nie żądaj porad prawnych od urzędników sądowych.[/b] Zapamiętaj – porad prawnych mogą udzielać wyłącznie osoby, które są adwokatami lub radcami prawnymi. Oczywiście, podstawowe informacje otrzymasz – ale czy one znajdują zastosowanie w akurat Twojej sprawie? Skąd pracownik sekretariatu ma wiedzieć, jaki jest stan Twojej sprawy i jakie dana czynność wywoła skutki? [align=center][b]Kto gdzie siedzi?[/b][/align] Generalnie zasadą jest, że strona „atakująca” ( a więc powód, wnioskodawca, oskarżyciel siedzą po prawej ręce sędziego. W tej sytuacji pozwany, uczestnik postępowania, oskarżony – siedzą po lewej ręce sądu. Sytuację dobrze obrazuje poniższy rysunek: reszta na :
.